Benedykt Jerzy Dorys, kaliszanin, fotografik, portrecista

68Shares

Benedykt Jerzy Dorys – Na stronie Polona.pl można obejrzeć zdigitalizowany dorobek Jerzego Benedykta Dorysa jednego z najwybitniejszych portrecistów polskich sław w XX wieku

Benedykt Jerzy Dorys (właściwe nazwisko Rotenberg, 1901–1990) urodził się w Kaliszu, tam też kształcił się w szkole muzycznej. Dorys porzucił jednak karierę skrzypka, poświęcając się fotografii i przeprowadził się do Warszawy. W 1926 roku przyjęto go do Towarzystwa Miłośników Fotografii, a w roku 1929 otworzył atelier fotograficzne w Alejach Jerozolimskich.

Benedykt Jerzy Dorys przebywał w getcie warszawskim od jego utworzenia w 1940 roku do ucieczki we wrześniu 1942 roku. Podczas uwięzienia prowadził tam zakład fotograficzny i w tajemnicy przekazywał kopie dokumentalnych zdjęć polskiemu podziemiu. Wojnę przetrwał ukrywając się po „aryjskiej stronie” pod nazwiskiem Roszczyk.

Po wojnie otworzył nowe atelier w Warszawie przy Nowym Świecie 29, gdzie znów powstawały portrety ludzi świata artystycznego. Zawitali tam: Julian Tuwim, Nina Andrycz, Zbigniew Herbert, Eugeniusz Bodo… Byli też znani kaliszanie – Maria Dąbrowska i oczywiście Tadeusz Kulisiewicz, przyjaciel Dorysa. Benedykt Dorys był jednym z założycieli i działaczem Związku Polskich Artystów Fotografików.

Benedykt Dorys – portrety znanych osób

Benedykt Jerzy Dorys portrety — Tadeusz Kulisiewicz

Hila Marcinkowska napisała: „Wiele osób napisało dziś o rocznicy urodzin Benedykta Dorysa.

Pisałam o nim wiele lat temu, kiedy dopiero odkopywano jego osobę z dołka niepamięci. Ale chyba warto, kilka kaliskich faktów, o nim przypomnieć.

Dorys to był pseudonim artystyczny.

Benedykt Rotenberg syn Maurycego i Anny z domu Wajchselfisz, zmienił oficjalnie nazwisko na Dorys, dopiero w 1946 r. (zrobił to w Kaliszu).

Po wojnie, wraz z żoną Haliną, wrócił do Kalisza i byli tu kilka miesięcy. Zarejestrowali się w Kaliskim Komitecie Żydowskim i zamieszkali przy ul. Sukienniczej 11.

Rotenberg, jako dziecko zbudował własny aparat fotograficzny, a jednymi z jego pierwszych zdjęć, były fotografie spalonego w 1914 r. Kalisza (miał wtedy 13 lat).

Jego wielką miłością była Kaliszanka, Halina z domu Pregier. Była utalentowaną pianistką. Ten związek był mezaliansem, ona panienka z bogatego domu, on syn zegarmistrza. Zamieszkali w Warszawie, ale często bywali u rodziny w Kaliszu. Halina wojnę przeżyła w Duszanbe, spotkali się dopiero w 1945 r.

Rotenberg jako dziecko wykonał wiele fotografii rodzinnego miasta. Widziałam tylko kilka z nich, resztę pochłonęła wojna”.

Reportaż z Kazimierza nad Wisłą. Zanim Dorys stał się uznanym portrecistą, zajmował się fotografowaniem scenek ulicznych w Warszawie. Dużą wartość historyczną ma też wykonany w latach 1932-33 reportaż z Kazimierza Dolnego, o którym autor wypowiedział się dość nieskromnie:„Kazimierz, do którego wszedłem z Leicą od podwórka, nie od frontu, zobaczyłem takim, jakiego nikt przede mną nie dostrzegł”