cmentarz żydowski
cmentarze,  O Kaliszu,  ulice, kamienice, podwórka

9 marca 1287 roku Rypinus, syn rycerza Jaśka sprzedał kaliskim Żydom wzgórze, na którym założono później cmentarz żydowski. Miejsce to nazywano żydowską górką albo Czaszkami

Żydowska Górka czyli Cmentarz żydowski pełnił funkcje grzebalne nieprzerwanie aż do czasów II wojny światowej. Należał do najstarszych nekropolii żydowskich na ziemiach polskich.

cmentarz żydowski
Plan Miasta KALISZA według układu rewizora pomiarów Bronisława Bukowińskiego wydany staraniem Wincentego Boretti i Stanisława Greave 1911

W latach 60. XX w. na części terenu zajmowanego przed wojną przez cmentarz powstało osiedle mieszkaniowe, stacja Pogotowia Ratunkowego oraz Ośrodek Szkolno-Wychowawczy dla młodzieży niepełnosprawnej. Obecnie planuje się przekształcenie ośrodka, który jest opuszczony w szkoły artystyczne. Dzięki rządowym środkom z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego wszystkie kaliskie szkoły artystyczne będą mieć jeden adres — Handlowa 30. To budynek po Ośrodku Szkolno — Wychowawczym im. Janusza Korczaka. Od 2013 roku obiekt nie jest użytkowany.

Miasto, w wyniku porozumienia z Gminą żydowską, planuje w dawnym ośrodku stworzyć siedzibę szkół artystycznych. Znajdzie się tu liceum plastyczne, szkoła muzyczna oraz była szkoła, technikum budowy fortepianów. Powstaną tu sale warsztatowe, sale lekcyjne. Jest również bursa, która w znaczący sposób podniesie atrakcyjność tej szkoły, ponieważ będzie ona mogła świadczyć swoje sługi nie tylko dla dzieci, dla młodzieży z Kalisza, ale również z regionu, czy też z całej Polski.

cmentarz żydowski
zdjęcie jest własnością Hili Marcinkowskiej

cmentarz żydowski
Cmentarz został zniszczony w okresie okupacji niemieckiej podczas II wojny światowej W latach czterdziestych XX w Niemcy rękoma angielskich jeńców usunęli liczące setki lat macewy Cześć z nich wykorzystali do wyłożenia skarpy rzecznej Kanału Rypinkowskiego na odcinku od Mostu Reformackiego do kina Apollo Inne potłukli a następnie użyli ich do utwardzenia ulic np obecnej ul Kościuszki

W latach 80. XX w. Fundacja Nissenbaumów wydobyła nagrobki z brzegów skarpy.

cmentarz żydowski
Po wielu perypetiach macewy i ich fragmenty przewiezione zostały na teren nowego cmentarza przy ul Podmiejskiej

cmentarz żydowski nowy

źródło:
http://www.d-w.pl/event.php?ev=2711  
https://regionwielkopolska.pl/katalog-obiektow/cmentarz-zydowski-w-kaliszu.html
https://sztetl.org.pl/pl/miejscowosci/k/831-kalisz/114-cmentarze/15125-stary-cmentarz-zydowski-w-kaliszu-ul-nowy-swiat
https://m.rc.fm/news/kalisz-wszyscy-w-jednym.html#

Zdjęcie bramy prowadzącej na Nowy Cmentarz Żydowski na Podmiejskiej udostępniła Książnica Pedagogiczna

2 komentarze

  • Dorota

    Pamiętam to jak zdejmowali te macewy z brzegów rzeki.Przekładali „kamienne umocnienia na drugą stronę i ukazywały się imiona i nazwiska zmarłych.Ja tyle lat na te „umocnienia”patrzałam”z okna niw wiedząc na co patrzę.Wtedy pierwszy raz zrozumiałam na czym polega ciche przyzwolenie..

Leave a Reply

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Ta strona używa Akismet do redukcji spamu. Dowiedz się, w jaki sposób przetwarzane są dane Twoich komentarzy.