Złota ulica Złota - Kalisz Czasem Malowany

Ulica Złota ma swój początek na Głównym Rynku. Po około 200 metrach przecina Planty. Od ok. połowy XIX wieku do lat 40. XX wieku stał tutaj most gdyż w miejscu dzisiejszych Plant znajdował się Kanał Babinka. Przecinając ulicę Chopina wchodzi do Piskorzewia. Po chwili krzyżuje się z aleją Wojska Polskiego, później zaś z Trasą Stanczukowskiego. Ulica Złota kończy się jako polna droga na wale Bernardyńskim.
Główną ulicę dawnej dzielnicy żydowskiej nazywano Żydowską lub Złotą. Na początku lat trzydziestych XX wieku otrzymała nazwę POW (Polska Organizacja Wojskowa). W 1947 roku zmieniono jej nazwę na Ignacego Daszyńskiego, a w 1950 roku Feliksa Dzierżyńskiego, aby w 1990 roku wrócić do nazwy ulica Złota.

Ulica Złota stanowiła centrum handlowe dzielnicy Żydowskiej. „Można tu było kupić w zasadzie wszystko: tandetę wszelkiego rodzaju, tkaniny, śledzie, gwoździe, makulaturę pism zagranicznych i groch gotowany, pestki dyni czy słonecznika, stare używane książki itp. Żartobliwie mówiło się gwarowo, że można tu kupić „czostki, bagiełki, makagigi i inne wyroby żelazne.”
Cytat z „Wędrówki po moim Kaliszu” Władysława Kościelniaka
„W pejzaż okolicy wrosły handlarki sprzedające śledzie, groch, bób na ciepło, a także rzemieślnicy – krawcy i szewcy”
Cytat z „Nowego Kaliszanina” Anny Tabaki i Macieja Błachowicza

Po wojnie, na miejscu, gdzie stała synagoga, wzniesiono kaliską siedzibę Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Na początku lat 90. XX wielu obiekt ten przebudowano i przekazano na potrzeby banku, a później po ponownej przebudowie ulokowano hotel sieci B&B. Przed nim rozciąga się skwer zwany Rozmarkiem.

W 1939 roku hitlerowcy złupili synagogę, gdzie znajdowały się przedmioty kultu o ogromnej wartości artystycznej, a dla większego upokorzenia, do jej rozbiórki w 1940 roku zmusili kaliskich Żydów. Po zakończeniu IIWŚ, w miejscu, gdzie stała synagoga wzniesiono siedzibę partii PZPR. Na początku lat 90. obiekt ten przebudowano na bank. Teraz w budynku znajduje się hotel.

Na Rozmarku usytuowana była także szkoła – Talmud Tora. Budynek wybudowano pod koniec XIX w., zniszczony w 1914 r. Ponownie oddany do użytku 10 kwietnia 1932 r. Była to religijna szkoła dla ubogich żydowskich chłopców z Kalisza i okolic. W szkole prócz sal lekcyjnych, była bożnica i piekarnia do wypieku macy na święto Pesach. Placówka działała do 1 września 1939 r. W czasie II wojny światowej obiekt zajęła policja niemiecka, w jego piwnicach urządzono areszt. Do 1 czerwca 2021 roku mieścił się w niej urząd skarbowy. Obecnie budynek jest opuszczony.

Ulica Złota po drugiej stronie plant

Złota 17

Przy Złotej była znana fabryka miodu, maliniaku, wiśniaku Izaaka Katza. Tu też Beniamin Russ wypożyczał na bale w mieście i okolicy różne stroje, a na zamówienie wykonywał inne, według pomysłów samych zamawiających. Na Garbarskiej znajdował się skład kości zwierzęcych J. Zalewskiego, dysponujący własnym wozem, jedyny, który odbierał kości z domów. Nadto były tu sklepy i sklepiki, warsztaty i warsztaciki, w domach, piwnicach i na podwórzach, handel uliczny, wymiana pieniędzy itp., nie potrzebujące gazetowej reklamy, bo od lat pracujące dla swoich, miejscowych, którzy najlepiej wiedzieli, czego u kogo szukać. W sierpniu 1914 r. spłonęła cała ulica Targowa, znaczna część Piskorzewskiej, okolice Końskiego Targu na Złotej, sama zaś Złota po obu stronach od rynku do Garbarskiej, i jeszcze dalej do synagogi, która również została spalona.

Na odcinku biegnącym od ulicy Długosza zabudowa rozwijała się sukcesywnie dopiero do początku XX wieku. Dominującymi w tym rejonie były duże zakłady przemysłowe i usługowo-handlowe. Dwa duże zakłady czyli Fabryka Firanek i Koronek Haft ( o tradycjach sięgających XIX wieku oraz Zakłady Przemysłu Dziewiarskiego POLO powstały w latach 1970-1980.