{"id":47444,"date":"2025-11-26T18:48:44","date_gmt":"2025-11-26T16:48:44","guid":{"rendered":"https:\/\/kaliszczasemmalowany.pl\/?p=47444"},"modified":"2025-11-26T18:51:38","modified_gmt":"2025-11-26T16:51:38","slug":"zlota-ulica-zlota","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kaliszczasemmalowany.pl\/index.php\/2025\/zlota-ulica-zlota\/","title":{"rendered":"Z\u0142ota ulica Z\u0142ota"},"content":{"rendered":"

Ulica Z\u0142ota ma sw\u00f3j pocz\u0105tek na G\u0142\u00f3wnym Rynku. Po oko\u0142o 200 metrach przecina Planty. Od ok. po\u0142owy XIX wieku do lat 40. XX wieku sta\u0142 tutaj most gdy\u017c w miejscu dzisiejszych Plant znajdowa\u0142 si\u0119 Kana\u0142 Babinka. Przecinaj\u0105c ulic\u0119 Chopina wchodzi do Piskorzewia. Po chwili krzy\u017cuje si\u0119 z alej\u0105 Wojska Polskiego, p\u00f3\u017aniej za\u015b z Tras\u0105 Stanczukowskiego. Ulica Z\u0142ota ko\u0144czy si\u0119 jako polna droga na wale Bernardy\u0144skim.
\nG\u0142\u00f3wn\u0105 ulic\u0119 dawnej dzielnicy \u017cydowskiej nazywano \u017bydowsk\u0105 lub Z\u0142ot\u0105. Na pocz\u0105tku lat trzydziestych XX wieku otrzyma\u0142a nazw\u0119 POW (Polska Organizacja Wojskowa). W 1947 roku zmieniono jej nazw\u0119 na Ignacego Daszy\u0144skiego, a w 1950 roku Feliksa Dzier\u017cy\u0144skiego, aby w 1990 roku wr\u00f3ci\u0107 do nazwy ulica Z\u0142ota.<\/p>\n

\"ulica
Dzieje si\u0119 na Z\u0142otej. Kurs na \u015ar\u00f3dmie\u015bcie w Kaliszu. Ulica Z\u0142ota to spacer, koncerty i atrakcje.<\/figcaption><\/figure>\n

\"ulica<\/p>\n

Ulica Z\u0142ota stanowi\u0142a centrum handlowe dzielnicy \u017bydowskiej. \u201eMo\u017cna tu by\u0142o kupi\u0107 w zasadzie wszystko: tandet\u0119 wszelkiego rodzaju, tkaniny, \u015bledzie, gwo\u017adzie, makulatur\u0119 pism zagranicznych i groch gotowany, pestki dyni czy s\u0142onecznika, stare u\u017cywane ksi\u0105\u017cki itp. \u017bartobliwie m\u00f3wi\u0142o si\u0119 gwarowo, \u017ce mo\u017cna tu kupi\u0107 \u201eczostki, bagie\u0142ki, makagigi i inne wyroby \u017celazne.\u201d
\nCytat z \u201eW\u0119dr\u00f3wki po moim Kaliszu\u201d W\u0142adys\u0142awa Ko\u015bcielniaka<\/em>
\n\u201eW pejza\u017c okolicy wros\u0142y handlarki sprzedaj\u0105ce \u015bledzie, groch, b\u00f3b na ciep\u0142o, a tak\u017ce rzemie\u015blnicy \u2013 krawcy i szewcy\u201d
\nCytat z \u201eNowego Kaliszanina\u201d Anny Tabaki i Macieja B\u0142achowicza<\/em><\/p>\n

\"ulica
Ch\u0142opiec stoi przy bramie prowadz\u0105cej do synagogi. Po drugiej stronie Z\u0142otej typowa zabudowa Dzielnicy \u017bydowskiej<\/figcaption><\/figure>\n
\"ulica
Wielk\u0105 Synagog\u0119 zbudowano oko\u0142o 1852, a zburzono w czasie okupacji w 1940 roku. Synagoga znajdowa\u0142a si\u0119 w Kaliszu przy dawnym Targu Ko\u0144skim na Rozmarku oraz na rogu ulic \u017bydowskiej (obecnie Z\u0142ota) i Nadwodnej (obecnie Alfonsa Parczewskiego). Murowany budynek wzniesiono w stylu renesansowym. Jej wn\u0119trza zdobi\u0142a ornamentyka ro\u015blinna, a sklepienia dekoracja stiukowa w stylu kalisko-lubelskim. Otoczona by\u0142a r\u00f3\u017cnymi przybud\u00f3wkami s\u0142u\u017c\u0105cymi do cel\u00f3w gospodarczych i rytualnych.<\/figcaption><\/figure>\n

Po wojnie, na miejscu, gdzie sta\u0142a synagoga, wzniesiono kalisk\u0105 siedzib\u0119 Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Na pocz\u0105tku lat 90. XX wielu obiekt ten przebudowano i przekazano na potrzeby banku, a p\u00f3\u017aniej po ponownej przebudowie ulokowano hotel sieci B&B. Przed nim rozci\u0105ga si\u0119 skwer zwany Rozmarkiem.<\/p>\n

\"ulica
Wn\u0119trze Wielkiej Synagogi. Nowy budynek synagogi wzniesiono ceg\u0142y palonej na planie prostok\u0105ta o boku d\u0142ugo\u015bci 70 st\u00f3p rosyjskich i szeroko\u015bci 62 st\u00f3p rosyjskich. Budynek przykryty by\u0142 \u0142amanym dachem, nad kt\u00f3rym g\u00f3rowa\u0142a sygnaturka. Pach pokryty by\u0142 zielon\u0105 blach\u0105. Wewn\u0105trz nad g\u0142\u00f3wn\u0105 sal\u0105 modlitewn\u0105 by\u0142 balkon w dw\u00f3ch kondygnacjach dla cz\u0119\u015bci \u017ce\u0144skiej. \u015aciany pokrywa\u0142y polichromie z ro\u015blinnymi i geometrycznymi motywami. Na \u015bcianie wschodniej wn\u0119ka na Aron ha-kodcsz (szafka na zwoje Tory). Arka oparta na czterech kolumnach z prowadz\u0105cymi do niej schodkami z kutymi por\u0119czami. Od strony drzwi g\u0142\u00f3wnych przybudowanie d\u0142ugo\u015bci 62 st\u00f3p i 15 st\u00f3p szeroko\u015bci o parterze s\u0142u\u017c\u0105cym na potrzeby sali szko\u0142y m\u0119skiej. \u015arodkowa cze\u015b\u0107 o parterze 1 i 2 pi\u0119trze z ze schodami na balkon. Przybud\u00f3wka z lewej strony z wej\u015bciem z parteru i pi\u0119tra, a dalej ma\u0142a szko\u0142a dla kobiet. Sklepienie sali modlitewnej oparto na czterech filarach, pomi\u0119dzy kt\u00f3rymi urz\u0105dzona by\u0142a bima, czyli miejsce na podium otoczone kut\u0105 balustrad\u0105, s\u0142u\u017c\u0105ce do czytania roda\u0142\u00f3w i innych czynno\u015bci obrz\u0119dowych.<\/figcaption><\/figure>\n

W 1939 roku hitlerowcy z\u0142upili synagog\u0119, gdzie znajdowa\u0142y si\u0119 przedmioty kultu o ogromnej warto\u015bci artystycznej, a dla wi\u0119kszego upokorzenia, do jej rozbi\u00f3rki w 1940 roku zmusili kaliskich \u017byd\u00f3w. Po zako\u0144czeniu IIW\u015a, w miejscu, gdzie sta\u0142a synagoga wzniesiono siedzib\u0119 partii PZPR. Na pocz\u0105tku lat 90. obiekt ten przebudowano na bank. Teraz w budynku znajduje si\u0119 hotel.<\/p>\n

\"ulica<\/p>\n

Na Rozmarku usytuowana by\u0142a tak\u017ce szko\u0142a – Talmud Tora. Budynek wybudowano pod koniec XIX w., zniszczony w 1914 r. Ponownie oddany do u\u017cytku 10 kwietnia 1932 r. By\u0142a to religijna szko\u0142a dla ubogich \u017cydowskich ch\u0142opc\u00f3w z Kalisza i okolic. W szkole pr\u00f3cz sal lekcyjnych, by\u0142a bo\u017cnica i piekarnia do wypieku macy na \u015bwi\u0119to Pesach. Plac\u00f3wka dzia\u0142a\u0142a do 1 wrze\u015bnia 1939 r. W czasie II wojny \u015bwiatowej obiekt zaj\u0119\u0142a policja niemiecka, w jego piwnicach urz\u0105dzono areszt. Do 1 czerwca 2021 roku mie\u015bci\u0142 si\u0119 w niej urz\u0105d skarbowy. Obecnie budynek jest opuszczony.<\/p>\n

\"ulica
Skrzy\u017cowanie ulic Targowej i Z\u0142otej. Na rogu d\u0142ugo funkcjonowa\u0142 sklep spo\u017cywczy.<\/figcaption><\/figure>\n
\"ulica
Na rogu Z\u0142otej i Babina wiele lat funkcjonowa\u0142a apteka<\/figcaption><\/figure>\n

Ulica Z\u0142ota po drugiej stronie plant<\/p>\n

\"ulica
Brama z kutego \u017celaza wprowadza nas na bardzo ciekawe architektonicznie podw\u00f3rko kamienicy wybudowanej w latach trzydziestych XX wieku<\/figcaption><\/figure>\n

Z\u0142ota 17<\/a><\/p>\n

\"ulica
Wsp\u00f3\u0142czesna zabudowa ulicy<\/figcaption><\/figure>\n

Przy Z\u0142otej by\u0142a znana fabryka miodu, maliniaku, wi\u015bniaku Izaaka Katza. Tu te\u017c Beniamin Russ wypo\u017cycza\u0142 na bale w mie\u015bcie i okolicy r\u00f3\u017cne stroje, a na zam\u00f3wienie wykonywa\u0142 inne, wed\u0142ug pomys\u0142\u00f3w samych zamawiaj\u0105cych. Na Garbarskiej znajdowa\u0142 si\u0119 sk\u0142ad ko\u015bci zwierz\u0119cych J. Zalewskiego, dysponuj\u0105cy w\u0142asnym wozem, jedyny, kt\u00f3ry odbiera\u0142 ko\u015bci z dom\u00f3w. Nadto by\u0142y tu sklepy i sklepiki, warsztaty i warsztaciki, w domach, piwnicach i na podw\u00f3rzach, handel uliczny, wymiana pieni\u0119dzy itp., nie potrzebuj\u0105ce gazetowej reklamy, bo od lat pracuj\u0105ce dla swoich, miejscowych, kt\u00f3rzy najlepiej wiedzieli, czego u kogo szuka\u0107. W sierpniu 1914 r. sp\u0142on\u0119\u0142a ca\u0142a ulica Targowa, znaczna cz\u0119\u015b\u0107 Piskorzewskiej, okolice Ko\u0144skiego Targu na Z\u0142otej, sama za\u015b Z\u0142ota po obu stronach od rynku do Garbarskiej, i jeszcze dalej do synagogi, kt\u00f3ra r\u00f3wnie\u017c zosta\u0142a spalona.<\/p>\n

\"ulica
\u017bydzi przed fabryk\u0105 pianin i fortepian\u00f3w Fibigera<\/figcaption><\/figure>\n

Na odcinku biegn\u0105cym od ulicy D\u0142ugosza zabudowa rozwija\u0142a si\u0119 sukcesywnie dopiero do pocz\u0105tku XX wieku. Dominuj\u0105cymi w tym rejonie by\u0142y du\u017ce zak\u0142ady przemys\u0142owe i us\u0142ugowo-handlowe. Dwa du\u017ce zak\u0142ady czyli Fabryka Firanek i Koronek Haft ( o tradycjach si\u0119gaj\u0105cych XIX wieku oraz Zak\u0142ady Przemys\u0142u Dziewiarskiego POLO powsta\u0142y w latach 1970-1980.<\/p>\n

\"ulica
Na Z\u0142otej, na skrzy\u017cowaniem z ulic\u0105 Ba\u017canci\u0105 pod numerem 144 zbudowano w latach 1993-1998 w Wy\u017csze Seminarium Duchowne Diecezji Kaliskiej. 23 pa\u017adziernika 2020 roku seminarium zosta\u0142o zamkni\u0119te, a kleryk\u00f3w przeniesiono do Poznania.<\/figcaption><\/figure>\n
\"ulica
Pod tym samym numerem od 2017 roku funkcjonuje Technikum im. \u015bw. J\u00f3zefa, szko\u0142a niepubliczna, kt\u00f3rej Organem Prowadz\u0105cym jest Diecezja Kaliska. Od pocz\u0105tku technikum kieruje ks. dr Adam Kraska. W o\u015bmiu oddzia\u0142ach m\u0142odzie\u017c uczy si\u0119 w zawodach technik technologii drewna, informatyk i mechatronik. technik fotografii i multimedi\u00f3w, technik programista, technik robotyk oraz technik grafiki i poligrafii cyfrowej.<\/figcaption><\/figure>\n

https:\/\/kalisz.naszemiasto.pl\/kurs-na-srodmiescie-w-kaliszu-spacer-koncerty-i-atrakcje-na\/ar\/c13-5197069<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ulica Z\u0142ota ma sw\u00f3j pocz\u0105tek na G\u0142\u00f3wnym Rynku. Przecinaj\u0105c ulic\u0119 Chopina wchodzi do Piskorzewia. Ulica Z\u0142ota ko\u0144czy si\u0119 jako polna droga na wale Bernardy\u0144skim.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":47433,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[3,2],"tags":[210,13,1113,274,88],"class_list":["post-47444","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dzielnica-zydowska","category-o-kaliszu","tag-dzielnica-zydowska","tag-kalisz","tag-seminarium","tag-szkoly","tag-zlota"],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t