{"id":46371,"date":"2025-01-12T11:54:18","date_gmt":"2025-01-12T09:54:18","guid":{"rendered":"https:\/\/kaliszczasemmalowany.pl\/?p=46371"},"modified":"2025-01-12T11:54:18","modified_gmt":"2025-01-12T09:54:18","slug":"obserwatorium-karola-malaperta-w-kosciele-garnizonowym","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kaliszczasemmalowany.pl\/index.php\/2025\/obserwatorium-karola-malaperta-w-kosciele-garnizonowym\/","title":{"rendered":"Obserwatorium Karola Malaperta w ko\u015bciele garnizonowym"},"content":{"rendered":"

W ko\u015bciele jezuickim w Kaliszu znajdowa\u0142o si\u0119 obserwatorium Karola Malaperta. Dzi\u0119ki Karolowi Malapertowi i jego lunecie sta\u0142 si\u0119 wi\u0119c Kalisz pierwszym nowo\u017cytnym obserwatorium astronomicznym w Polsce.
\n<\/em><\/span><\/span><\/p>\n

Najstarsze obserwatorium astronomiczne w Polsce zosta\u0142o za\u0142o\u017cone oko\u0142o roku 1613 w po\u0142udniowej wie\u017cy \u00f3wczesnego ko\u015bcio\u0142a jezuickiego w Kaliszu<\/a>. Prowadzono tam g\u0142\u00f3wnie obserwacje S\u0142o\u0144ca z wykorzystaniem, dopiero co przywiezionej do Polski lunety.<\/p>\n

\"obserwatorium<\/p>\n

W ko\u015bciele jezuickim w Kaliszu znajdowa\u0142o si\u0119 obserwatorium Karola Malaperta. Wie\u017c\u0119 zaprojektowano tak, aby trzy wysokie okna, skierowane na trzy strony \u015bwiata, pozwala\u0142y na nieprzerwane obserwacje nieba od wschodu do zachodu S\u0142o\u0144ca. Na s\u0142o\u0144cu obserwowano plamy s\u0142oneczne, kt\u00f3re jeszcze w XVII wieku uwa\u017cano za planety.<\/p>\n

<\/p>\n

\"obserwatorium
Charles Malapert<\/figcaption><\/figure>\n

Karol Malapert<\/b>, w\u0142a\u015bc. Charles Malapert<\/b> (ur. 12 lipca<\/a> 1581<\/a> w Mons<\/a>, zm. 5 listopada<\/a> 1630<\/a> w Vitorii<\/a>) \u2013 flamandzki<\/a> uczony i jezuita<\/a>. Zajmowa\u0142 si\u0119 przede wszystkim matematyk\u0105<\/a> i astronomi\u0105<\/a>. By\u0142 tak\u017ce autorem kilku r\u00f3\u017cnych poemat\u00f3w<\/a>.<\/p>\n

\"obserwatorium<\/p>\n

\n
Historia astronomicznych dokona\u0144 Karola Malaperta i jego polskich wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w jest do\u015b\u0107 zwi\u0119z\u0142a. Jezuita przyby\u0142 do Kalisza na prze\u0142omie 1613 i 1614 roku, aby w miejscowym kolegium jezuickim wyk\u0142ada\u0107 matematyk\u0119. W latach 1614-1617 belgijski uczony, wraz ze wsp\u00f3\u0142pracownikami Szymonem Peroviusem i Aleksym Sylviusem, prowadzi\u0142 w Kaliszu badania S\u0142o\u0144ca z pomoc\u0105 lunety, kt\u00f3ra by\u0142a wtedy ca\u0142kowicie nowatorskim wynalazkiem.
\n<\/span><\/div>\n<\/div>\n
\n
Dzi\u0119ki Karolowi Malapertowi i jego lunecie sta\u0142 si\u0119 wi\u0119c Kalisz pierwszym nowo\u017cytnym obserwatorium astronomicznym w Polsce<\/em><\/span> i to z wiekopomnymi osi\u0105gni\u0119ciami. Pasja obserwacyjna Malaperta i wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w oraz zmys\u0142 techniczny Aleksego Sylviusa doprowadzi\u0142y do skonstruowania eksperymentalnego monta\u017cu lunety, kt\u00f3ry znany jest po dzi\u015b dzie\u0144 i nosi nazw\u0119 monta\u017cu paralaktycznego. Dodatkowo ich obserwacje tarczy s\u0142onecznej s\u0105 pierwszymi udokumentowanymi obserwacjami plam na S\u0142o\u0144cu w historii. Cho\u0107by dzi\u0119ki tym osi\u0105gni\u0119ciom Malapert zas\u0142uguje na solidn\u0105 kart\u0119 w alei gwiazd Renesansu.<\/span><\/div>\n
\n
\"obserwatorium
Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Wojciecha i \u015bw. Stanis\u0142awa Biskupa w Kaliszu przy ulicy Kolegialnej 2<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n
<\/div>\n
https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Karol_Malapert<\/a><\/div>\n
https:\/\/www.malapert.pl\/monografia2\/?fbclid=IwZXh0bgNhZW0CMTAAAR15SrnQ5cY7V6nYF8td-DL81R4zyW3P-CNefSorVFIWPIJ17hCUsjHM4B4_aem_4mzAp0TNY9Twq5zx0YXJyQ<\/a><\/div>\n
<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

obserwatorium Karola Malaperta by\u0142o najstarszym obserwatorium w Polsce. Prowadzono tam obserwacje z wykorzystaniem przywiezionej do Polski lunety.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":46374,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[364,2],"tags":[773,13,772,95,534],"class_list":["post-46371","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-koscioly-2","category-o-kaliszu","tag-astronomia","tag-kalisz","tag-karol-malapert","tag-kolegialna","tag-kosciol-garnizonowy"],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t