{"id":45490,"date":"2024-05-29T20:32:41","date_gmt":"2024-05-29T18:32:41","guid":{"rendered":"https:\/\/kaliszczasemmalowany.pl\/?p=45490"},"modified":"2025-01-11T21:41:22","modified_gmt":"2025-01-11T19:41:22","slug":"kosciol-garnizonowy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kaliszczasemmalowany.pl\/index.php\/2024\/kosciol-garnizonowy\/","title":{"rendered":"ko\u015bci\u00f3\u0142 garnizonowy"},"content":{"rendered":"

ko\u015bci\u00f3\u0142 garnizonowy i jego historia<\/p>\n

W roku 1583 prymas, arcybiskup gnie\u017anie\u0144ski Stanis\u0142aw Karnkowski sprowadzi\u0142 do Kalisza\u00a0 jezuit\u00f3w. Budowa budynk\u00f3w jezuickich rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 w\u00a0roku 1586. Najpierw wzniesiono kolegium<\/a>. Obok pobudowano w\u00a0latach 1592-97 ko\u015bci\u00f3\u0142 pod\u00a0wezwaniem \u015bw.\u00a0Wojciecha i\u00a0\u015bw.\u00a0Stanis\u0142awa Biskupa.<\/p>\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 pw. \u015awi\u0119tego Wojciecha i \u015awi\u0119tego Stanis\u0142awa Biskupa w Kaliszu zosta\u0142 wpisany na list\u0119 zabytk\u00f3w w 1930. Od roku 1945 jest to ko\u015bci\u00f3\u0142 garnizonowy cho\u0107 w Kaliszu dzi\u015b nie ma koszar wojskowych. Parafia wojskowa znajduje si\u0119 w Dekanacie Inspektoratu Wsparcia Si\u0142 Zbrojnych Ordynariatu Polowego Wojska Polskiego.<\/p>\n

\"ko\u015bci\u00f3\u0142
ulica Kolegialna<\/figcaption><\/figure>\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 garnizonowy jest \u015bwi\u0105tyni\u0105 tr\u00f3jnawow\u0105 z emporami. Zaprojektowa\u0142 go jezuita, architekt Giovanni Maria Bernardoni z Cagno we W\u0142oszech. Nale\u017cy on do najwcze\u015bniejszych polskich ko\u015bcio\u0142\u00f3w barokowych.<\/p>\n

Nad\u00a0portalem jest umieszczony kartusz herbowy prymasa Stanis\u0142awa Karnkowskiego \u2013 Junosza.<\/p>\n

<\/p>\n

\"ko\u015bci\u00f3\u0142<\/p>\n

W latach 1715-18 powsta\u0142 w prezbiterium nowy o\u0142tarz z figurami patron\u00f3w ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Wojciechem i \u015bw. Stanis\u0142awem oraz figurami \u015bw. Ignacego Loyoli i \u015bw. Franciszka Ksawerego. W o\u0142tarzu umieszczono obraz przedstawiaj\u0105cy \u015bw. Micha\u0142a. O\u0142tarz ten, cho\u0107 bez figur \u015bw. Ignacego Loyoli i \u015bw. Franciszka, a z obrazem Augusta Bartelmanna \u201eWniebowst\u0105pienie\u201d z 1887 r. przetrwa\u0142 do dzi\u015b.<\/p>\n

\"ko\u015bci\u00f3\u0142<\/p>\n

Wewn\u0105trz ko\u015bci\u00f3\u0142 garnizonowy posiada jasn\u0105 i obszern\u0105 naw\u0119 oraz prezbiterium o\u015bwietlone dzi\u0119ki oknom i lunetom. Kompozycja architektoniczna i \u015bwiat\u0142o mia\u0142y na celu skierowanie uwagi wiernych ku o\u0142tarzowi g\u0142\u00f3wnemu. W nawach bocznych, gdzie umieszczono wn\u0119ki z o\u0142tarzami panowa\u0142 p\u00f3\u0142mrok co sprzyja\u0142o modlitwie. Takie o\u015bwietlenie by\u0142o charakterystyczne dla baroku. W ko\u015bcio\u0142ach jezuickich wa\u017cne miejsce zajmowa\u0142a muzyka liturgiczna, pozaliturgiczna i pie\u015bniowa. Dzi\u0119ki \u015bwietnej akustyce w ko\u015bciele pojezuickim cz\u0119sto organizowane s\u0105 koncerty symfoniczne, recitale organowe oraz wyst\u0119py ch\u00f3r\u00f3w.<\/p>\n

\"ko\u015bci\u00f3\u0142<\/p>\n

Do\u00a0najstarszego wyposa\u017cenia zaliczana jest te\u017c zdobiona ambona fundacji prymasa Stanis\u0142awa Karnkowskiego z\u00a0roku 1599.<\/p>\n

\"ko\u015bci\u00f3\u0142<\/p>\n

W wie\u017cy ko\u015bcio\u0142a przy prezbiterium, na przed\u0142u\u017ceniu lewej nawy bocznej, znajduje si\u0119 niska wie\u017ca. W roku 1613, posta\u0142o tam obserwatorium astronomiczne, w kt\u00f3rym prowadzono przy pomocy lunety pierwsze w Polsce obserwacje.<\/p>\n

\"ko\u015bci\u00f3\u0142<\/p>\n

Karol Malapert, flamandzki Jezuita, w 1613 roku przywi\u00f3z\u0142 do Kalisza lunety. Kalisz sta\u0142 si\u0119 tym samym miejscem bada\u0144 astronomicznych, pierwszym na ziemiach polskich obserwatorium astronomicznym.<\/p>\n

Astronom, wraz ze swoimi wsp\u00f3\u0142pracownikami, zas\u0142u\u017cy\u0142 si\u0119 dla rozwoju astronomii pierwszymi udokumentowanymi obserwacjami powierzchni S\u0142o\u0144ca oraz znanym na ca\u0142ym \u015bwiecie nowatorskim systemem monta\u017cu lunet.<\/p>\n

\"ko\u015bci\u00f3\u0142<\/p>\n

Najcenniejszym zabytkiem w ko\u015bciele pw. \u015bw. Wojciecha i \u015bw. Stanis\u0142awa jest ufundowany w 1611 roku przez kapitu\u0142\u0119 gnie\u017anie\u0144sk\u0105 nagrobek \u015bcienny Stanis\u0142awa Karnkowskiego.<\/p>\n

\"ko\u015bci\u00f3\u0142<\/p>\n

W 1797 roku prymas Polski Ignacy Krasicki przekaza\u0142 jezuicki ko\u015bci\u00f3\u0142, kaliskiej gminie ewangelickiej. Protestanci usun\u0119li z ko\u015bcio\u0142a bogate wyposa\u017cenie, rozebrano kaplic\u0119 ufundowan\u0105 przez Miko\u0142aja Szyszkowskiego i rozdano po kaliskich ko\u015bcio\u0142ach o\u0142tarze boczne i konfesjona\u0142y. \u015awi\u0105tynia zyska\u0142a skromny wygl\u0105d charakterystyczny dla zbor\u00f3w ewangelickich.<\/p>\n

W 1945 roku na pro\u015bb\u0119 katolik\u00f3w bez \u017cadnej podstawy prawnej ko\u015bci\u00f3\u0142 zosta\u0142 im przekazany i przekszta\u0142cony na garnizonowy<\/a>. Ewangelicy starali si\u0119 o jego zwrot do lat 90. XX wieku<\/p>\n

\"ko\u015bci\u00f3\u0142<\/p>\n

\"ko\u015bci\u00f3\u0142<\/p>\n

Jest w\u00a0ko\u015bciele p\u0142yta nagrobna Jana i\u00a0Katarzyny Ci\u015bwickich z\u00a0\u017bernik, pochodz\u0105ca z\u00a0roku 1575. P\u0142yta znajdowa\u0142a si\u0119 do\u00a0roku 1942 w\u00a0kapliczce we\u00a0wsi \u017berniki nad\u00a0Prosn\u0105. Hitlerowcy rozebrali t\u0119\u00a0kapliczk\u0119, a\u00a0jeden z\u00a0mieszka\u0144c\u00f3w ukry\u0142 p\u0142yt\u0119. Oko\u0142o roku 1953 p\u0142yt\u0119 wmurowano w\u00a0filar mi\u0119dzy nawami. Jest to\u00a0obecnie najstarszy zabytek w\u00a0ko\u015bciele.<\/p>\n

\u017ar\u00f3d\u0142o:\u00a0https:\/\/www.krajoznawcy.info.pl\/kosciol-pojezuicki-czyli-garnizonowy-86883\/3<\/a> \u00a0Andrzej Drewicz, Przewodniki. Ko\u015bci\u00f3\u0142 pw. \u015bw. Wojciecha i \u015bw. Stanis\u0142awa Biskupa<\/em>, www.wkaliszu.pl<\/a>
\nhttp:\/\/www.astroarena.pl\/2013\/12\/08\/wieza-astronomiczna-karola-malaperta-2\/<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

ko\u015bci\u00f3\u0142 garnizonowy. W roku 1583 prymas, Stanis\u0142aw Karnkowski sprowadzi\u0142 do Kalisza\u00a0 jezuit\u00f3w. Budowa budynk\u00f3w jezuickich rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 w\u00a0roku 1586.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":45489,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[364,2],"tags":[13,95,534,35,535],"class_list":["post-45490","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-koscioly-2","category-o-kaliszu","tag-kalisz","tag-kolegialna","tag-kosciol-garnizonowy","tag-koscioly","tag-stanislaw-karnkowski"],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t