Dom producenta lalek kaliszanina Adama Szrajera – Przewodnik po starym Kaliszu


Okazała, secesyjna kamienica pod numerem 9 przy ul. Kościuszki, wybudowana w 1905 roku, była własnością żydowskiej
rodziny Szrajerów. Rodzina, która zarządzała fabryką lalek, była znana z rzetelności i szanowania pracowników. Szrajerowie należeli do najbogatszych ludzi w mieście.

 

Fabryka  lalek „Szrajer & Fingerhut” założona  została pod koniec XIX w. Przedsiębiorstwo działało
w budynku obecnie należącym do Metalplastu.  Na trzech piętrach urządzono m.in. malarnię, lakiernię, pakownię, wykończalnię, drukarnię i salę maszyn z heblarkami, piłami tarczowymi, frezarką, tokarką, wiertarkami. Przed samą wojną, w czasie największego rozkwitu, zakład zatrudniał 270 osób; działały ponadto dwie filie przy
ul. Kwiatowej (Mechaniczna Fabryka Obcasów Drewnianych) i ul. Kościuszki (produkcja gumowych piłek
i zabawek). W kwietniu 1939 r. najmłodszy z trzech synów Adama i Berty  Szrajerów, Mieczysław, reprezentował firmę na Wystawie Światowej w Nowym Jorku. Zwiedziło ją 44 mln ludzi.

Dwie sale lalek  w Muzeum Osiakowskich
Według Andrzeja Banerta, twórcy Muzeum Osiakowskich, tak jak symbolem Wrocławia stały się krasnale, tak Kalisz mógłby kojarzyć się turystom z figurkami lalek. Pomysł zrodził się w głowie Andrzeja Banerta przed dwoma laty, gdy zaczął  zgłębiać historię fabryki Adama Szrajera oraz całej jego rodziny, znanej z produkcji lalek wysyłanych przed wojną do wielu  krajów świata.  „Zacząłem gromadzić wszystkie lalki, które były produkowane w Kaliszu od 1884 roku w Fabryce Lalek i Zabawek Jakuba Fingerhuta. Mam w muzeum wszystkie modele oraz katalogi lalek, które gotów jestem udostępnić dla urzeczywistnienia zgłoszonej przeze mnie idei” powiedział  Andrzej Banert. Fabryka Fingerhuta przeszła z czasem w posiadanie jego córki Berty  i jej męża  Adama Szrajera, o czym można przeczytać w publikacjach kustosza Muzeum Historii Przemysłu w Opatówku Jarosława Dolata.

Źródło:
https://zyciekalisza.pl/artykul/rekonstrukcje-z-domu/619169
https://zyciekalisza.pl/artykul/lalki-adama-szrajera/774791
https://sztetl.org.pl/pl/miejscowosci/k/831-kalisz/103-handel-przemysl-uslugi/90643-rozwoj-handlu-i-przemyslu-w-kaliszu

2 komentarze do “Dom producenta lalek kaliszanina Adama Szrajera – Przewodnik po starym Kaliszu”

  1. W tym domu na pierwszym piętrze (w oficynie) mieszkała rodzina Stillerów. Gustaw Stiller urodził się tu w 1930 roku i mieszkał z rodzicami do 1945 roku. Uciekł przed Armią Radziecką i w 1946 roku osiadł we Frankfurcie nad Menem. Zmarł na początku XXI wieku. Wspominał miasto i dom swojego dzieciństwa z wielką sympatią.

  2. Szkoda, że w artykule o kamienicy Szrajera nie znalazła sie fotografia lalek produkowanych przez fabrykę Szrajerów, pokazane lalki to współczesna chińszczyzna.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.